Beta-Karoten, A Vitamini (Retinol)

Renk pigmenti oluşuyla bilinen meyve ve sebzelere sarı-turuncu-kırmızı rengini veren beta-karoten , vücudumuzun ihtiyaç duyduğu vakitte , A vitaminine, yani son zamanlarda çok popüler olan retinole dönüştürdüğü bir karotenoid türü.

Renk pigmenti oluşunun yanında güçlü bir antioksidan olduğu da öğrenilmeye başlanan beta-karotenin kısaca faydalarından şöyle bahsedilirim:

• A vitamini sayesinde yaşa bağlı görme kaybını ve gece körlüğünü engellemede oldukça etkilidir.
• Güneş kremi işlevi görmez fakat cildi UV ışınlarına karşı içeriden bir bariyer gibi destekler.
• Hücre yenilenmesini arttırır, bağışıklığı güçlendirir.
• Hafıza ve bilişsel fonksiyonda iyileştirici olduğu gözlemlenmiştir.

Doğal yollarla aşırı tüketimi çok mümkün olmasa da, ( gün boyu havuç yemiyorsan tabii) , takviyelerde bulunan beta karoten her takviyede olduğu gibi bazı yan etkilere sahiptir:

• Karotenomi: Zararsızdır sadece el , ayak tabanlarında turunculaşmalar görülür. Beta-karoten kesilince bu lekeler hızlıca geçer.
• Bazı ilaçlar ile etkileşime girebilir ( örneğin; kolestrol )
• Sigara içenler için akciğer kanseri riskini fazlaca yükseltir.

 Burada son maddeyi atlamadan üstünden geçmek istiyorum, çünkü takviyelerin genelde yan etkileri oldukça hafif seyredip (bir hastalığınız , kulandığınız ilaç yoksa) ve genel sağlık açısından ciddi bir sorun teşkil etmiyorken; beta- karoten ciddi bir sağlık sorununa dokunabiliyor .

➢ Araştırma kaynaklarından birine şuradan ulaşabilirsiniz : https://www.drozdogan.com/beta-karoten-ve-kanser/

Beta-karoten ve sigara ilişkisi :

Sadece sigara içenler değil, eskiden içenler ve asbest (ağır kimyasal) maruziyeti fazla olan kişiler için takviye olarak alınan beta-karotenler ciddi tehlike arz ediyor.
Çok yeni bile değil, eskiden yapılan ve kanıya direk varılıp kapatılan bu araştırmalar, sigara içen/içmiş ve asbeste maruz kalmış bireylerde yüksek doz beta-karoten takviyesinin akciğer kanseri riskini ve dolaylı ölüm oranlarının arttığı görülmüştür.
Normalde beta-karoten koruyucu ve vücutta serbest radikalleri uzaklaştıran bir zırhken , oksidasif ortamda tam tersine değişir, okiside olarak pro-oksidan hale gelir. Ve özellikle akciğerdeki bozulmuş hücrelerin , çoğalmasına sebebiyet verebilir.

Kısaca oksidasif ortam beta-karoteni bozar , zararlı (pro-oksidan) bir forma sokar. Yeni formundaki beta-karoten ise zararlı hücrelerin çoğalmasını hızlandırır.

Doğal yollarla değil ama takviye olarak beta-karoten alıyor, almayı düşünüyor veya içeriğini %100 bilmediğin takviyeyi kullanıyorsan , birde sigara içiyorsan dikkatli olman da fayda var. Tabii en büyük fayda sigarayı bırakmakta.